AnasayfaGenel

İnternet Satışı Yapmalı Mı, Yapmamalı Mı?

 

Pazarlamanın babası olarak nitelendirilen Philip Kotler’in Sorular ve ‘Cevaplarla Günümüzde Pazarlamanın Temelleri’ kitabında der ki “Çağa ayak uyduramayan şirketler yok olmaya mahkumdur”. Buna en iyi örnek olarak Nokia’yı örnek verip, konuyu incelemiştir. Bizim eczacılık mesleğinde çağımızın getirdiği iki uygulamayı ele alacağım. Birincisi, bu sayıda anlatacağım internet satışı. İkincisi, Getir gibi lojistik ağ kurup, tüketiciye eve servis yapmak.

Mesleğimizin geçmişine bakarsak, daha reçete ağırlıklı, hastalığa yönelik satışlar yapıyorduk. Zaten OTC o kadar çeşitli değildi ve tercih edilmiyordu. Hali hazırda mesleki kazançlarımız çok iyiydi, bunlara bile ihtiyaç yoktu, değirmenin suyu bol miktardaydı. Eczane sayıları çok azdı. Reçete dışında en fazla diş macunu, diş fırçası, pudra, emzik gibi itriyat dediğimiz ürünleri satıyorduk. Zaman geçtikçe eczane sayıları çoğalmaya, eczanelere düşen pasta oranları düşmeye, SGK’ya verdiğimiz reçetelerin kar marjları azalmaya başladı. İlaç şirketleri kar oranlarını artırıcı, koruyucu ilaç tedavisi araştırmalarına yöneldiler ve böylece çok büyük bir OTC pazarı oluştu. Bu pazar oluştu fakat biz bunları eczacı arkadaşlarımıza nasıl sattırabiliriz düşüncesiyle ilaç şirketleri pazarlama üzerine eğitimler düzenlemeye başladılar. Bu konuda koçingler, danışmanlar, yol göstericiler türedi. Tabi bu arkadaşlar da hem ilaç şirketlerinden eğitim ücreti alarak hem de eczacı arkadaşlarımıza eğitim paketleri satarak yeni bir sektör oluşturdular. Ben de bu eğitimlere çok katıldım. Temel olay sat, ne olursa sat modeli. Önümüze hep, bu ürünler markete gidecek, internette satılacak, onun için rekabet etmemiz lazım, kampanya yapın, 3 al 2 öde yapın, kofreler düzenleyin, indirim yapın diyerek, müthiş satış canavarları piyasaya saldılar. Ama daha ne internette satış ne markette satılan ürünler vardı. Biz kiminle rekabet ettik, yine kendi meslektaşlarımızla. Tüketici eczanelerdeki farklı fiyat politikalarını görünce “Demek ki bu fiyatlar olabiliyormuş “ düşüncesine kapıldılar. Bu daha çok satış isteyen firmalar ve meslektaşlarımız, kendilerine gelen belki % 2-3’lük kar teklifleriyle internette satan tüccar arkadaşlarımıza o yolu da açmış oldular. Eczanesinde belki %40 karlara satabileceği ürünleri % 2-3’lere razı olarak bu duruma aracı oldular. Zaman geçtikçe hem eczacı olup hem tüccar olan arkadaşlar çıktı. Ben neden bu internetten satışı kendim yapmıyorum diyerek internette ki pazar yerlerin de satışa başladılar. Bunun için büyük stoklar, anlaşmalar yaptılar, ayrıyeten elemanlar tuttular. Ne için yaptılar bunu, çok satayım büyük cirolar yapayım % 2-3 para kazanayım diye. Aslında burada kazanan kim? 1’e üretip 2’ye satan firma ve % 15 gibi pay alan internet pazar yerleri. Firmalar her zaman ki gibi üç maymunu oynuyorlar. İnternette satılıyor, biz bir şey yapamıyoruz, olmasını istemiyoruz diyerek. Yüklü satışlara izin veriyorlar, hatta kendileri platformlarda satış kanalları açıyorlar. Ama onlar da şunu anlamıyorlar ürünlerinin ne kadar basitleştiğini ayağa düştüğünü merdiven altında bile satılabildiğini. Geldiğimiz noktada, eczanelerimizde, internette şu fiyata satılıyor sorunumuz bulunmakta. Philip Kotler’e göre bu duruma nasıl konumlanmalıyız? İlk önce devamlı söylediğim eczacılık kanunumuz çok eski ve çağa uygun değil. İnternetten satışın tanımı yok. İnternetten ilaç ve ilaç dışı takviye ürünlerin satışı yasak mı, değil mi, cezası var mı, varsa nedir diye bir kanun bulunmamaktadır. Eczanelerin kanunlara göre web sayfası bile yapması yasak. Olay, Odalarımızın araştırması ve haysiyet divanına sevk etmesinden ibaret olmaktadır. Onların da yaptırımı ne kadar caydırıcı olur bilinmez. Burada iki türlü çözüm olabilir. Birinci çözüm, kanunlar değiştirilir, internette ilaç dışı ürünlerin satışı yasaklanır. Buna aracı olan eczacıların ruhsat iptaline kadar ağır yaptırımları açık bir şekilde çizilir. Biz de eczanelerimizde rahat rahat ilaç takviyelerimizi danışmanlık hizmetimizi vererek satarız. İkinci çözüm bütün eczanelere web sayfası yapma izni verilir. İnternetten satış yapma serbestiyeti getirilir. Bu işi yapmak isteyen arkadaşlar legal bir şekildi bu konuda yatırımlarını yapar, tüketiciye iyi bir hizmet verirler. Tüketici de aracı kurumlar yerine direk eczaneden içi rahat bir şekilde internetten alışverişini yapmış olur. Yeni kuşaklar tercihlerini genelde gidip, almak yerine internetten alarak gerçekleştirmektedir. Şu an ki jenerasyon da bu oran az. Fakat ilerleyen yıllarda bu fazlalaşmaya başlayacak. Bu konuda mesleki olarak pozisyonumuzu almamız bu alışveriş alışkanlığını yok saymamamız gerekir. (Bu arada benim tercihim 1. çözüm)

Bu sayımız Mayıs ayına geldiği için 14 Mayıs Eczacılık Bayramı’nı kutlayacağız. Mesleki olarak yarınımız bugünümüzden daha değerli, daha sürdürülebilir, daha iyi olması dileğiyle. Tüm emekçi meslektaşlarımın 14 Mayıs Eczacılık Bayramı’nı kutlarım.

 

 

Daha Fazla Göster

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu